Klimat i pogoda w Iranie

 

Zapomnijcie o wszystkim, co do tej pory słyszeliście o klimacie Iranu.
Pogoda w Iranie to bowiem ogromne kontrasty: od śnieżyc, tropikalnych deszczy, aż po ekstremalnie suche i gorące pustynie.
Jednym słowem, każdy w Iranie znajdzie coś dla siebie.
Niezależnie czy szuka stoków narciarskich, lasów deszczowych, mórz o temperaturze niedzielnego rosołu czy absolutnie najgorętszych pustyń na świecie.
A przy odrobinie wysiłku, możecie doświadczyć wszystkiego podczas jednej podróży!
Chcecie wiedzieć jakie miesiące są najlepsze na podróż do Iranu?
Czytajcie dalej 😉

 

Najlepszy miesiąc na podróż do Iranu

najlepszy-miesiąc-na-podróż-do-iranu

Krótko i treściwie: najlepszy czas na podróż do Iranu to kwiecień i październik. Absolutnie i niezaprzeczalnie. 😉
Ghazal spędziła tutaj całe życie, a ja (czyli Bartek) 8 lat – wiemy co mówimy i bierzemy za to pełną odpowiedzialność.
Przeczytajcie dlaczego tak uważamy, a zrozumiecie iż pomimo, że te dwa miesiące są najlepszymi okresami na odwiedzenie Iranu, to pozostałe oferują wrażenia, dla których warto zrezygnować z podróży właśnie w kwietniu i październiku.
Trochę przewrotnie, ale taki już jest Iran – złożony i różnorodny. W tym połowa jego uroku.

Artykuł podzieliliśmy wg stref klimatycznych i ułożyliśmy w kolejności od najczęściej odwiedzanych obszarów Iranu, które są również największymi, aż do odwiedzanych najrzadziej i o najmniejszej powierzchni.

KLIMAT WYŻYNY IRAŃSKIEJ
Półpustynny i pustynny zimny

wyżyna-irańska-klimat-półpustynny-pustynny-zimny

Większość obszaru Iranu jest położona na tzw. Wyżynie Irańskiej (1000 m. n.p.m. +), ograniczonej od zachodu pasmem gór Zagros, a od północy górami Elburs.
Takie ukształtowanie terenu ma kluczowy wpływ na panujący w Iranie klimat.
Naturalna bariera w postaci ww. łańcuchów górskich powoduje, że wilgotne masy powietrza nie docierają na Wyżynę Irańską. Ogromne połacie lądu są więc przez większą część roku całkowicie pozbawione opadów atmosferycznych.
W lecie możecie się spodziewać upałów powyżej 40*C, których uciążliwości nie jest w stanie ukoić nawet bardzo niska wilgotność powietrza.
Położenie Maszhadu, Kaszanu, Teheranu, Jazdu, Szirazu, Esfahanu i Kermanu (a więc większości odwiedzanych przez turystów miast) na 1000 – 1800 m. n.p.m., przyczynia się z kolei do znacznie niższych temperatur w trakcie irańskiej zimy, niż te których spodziewalibyście się tu zastać.
Wyżyna Irańska zimą jest chłodna, a latem zbyt gorąca, dlatego do tej części Iranu najlepiej będzie się wybrać wiosną lub jesienią.

KLIMAT ZATOKI PERSKIEJ, SISTANU I BELUDŻYSTANU, POGRANICZA IRACKIEGO
Półpustynny i pustynny gorący

iran-pogoda-zatoka-perska-beludżystan-pustynia-Lut-Wielka-Pustynia-Słona

Całe południowe wybrzeże Iranu otulone jest bardzo ciepłymi wodami Zatoki Perskiej i Omańskiej, a wraz z okolicznymi wyspami takimi jak Qeshm, charakteryzuje się wysoką całoroczną temperaturą i ekstremalną wilgotnością powietrza.
Zimą temperatura w ciągu dnia nie spada poniżej 20*C, cały region jest więc wymarzoną destynacją by uciec od chłodów Europy.
Latem temperatury nie przekraczają 40*C, jednak ze względu na wysoką wilgotność powietrza, faktycznie odczuwalna temperatura wynosi nawet 60*C!

Dwie ogromne irańskie pustynie czyli Wielka Pustynia Słona i Pustynia Lut wraz z pograniczem irackim, prowincją Sistan i Beludżystan oraz łączącym te dwa regiony pasem ciągnącym się ok. 100 km w głąb lądu, to jeszcze wyższe temperatury, ale niska wilgotność powietrza.
I choć tereny te (z wyjątkiem pogranicza irackiego) również leżą na Wyżynie Irańskiej, wydzielone są do osobnej podstrefy klimatycznej, ze względu na o wiele wyższe temperatury powietrza.
Zima jest przyjemnie ciepła, ale lato z temperaturami przekraczającymi 70*C (pustynia Lut gdzie kilka lat z rzędu padł światowy rekord temperatury), czy 55*C na terenach zamieszkanych (np. w Ahvazie leżącym na północ od Zatoki Perskiej), powinno wybić z głowy podróż w te strony nawet największym ciepłolubnym zapaleńcom.

Nie jedźcie tutaj latem, chyba że w ramach eksperymentu by dowiedzieć się co naprawdę znaczy upał.

KLIMAT GÓR ZAGROS
Śródziemnomorski gorący i kontynentalny z ciepłym latem

klimat-góry-zagros-iran-śródziemnomorski-gorący-kontynentalny-z-ciepłym-latem

Większość z was prawdopodobnie wie jaka pogoda panuje w południowych Włoszech, Grecji czy zachodniej Turcji.
Ta sama strefa klimatyczna rozciąga się również w Iranie na obszarze odpowiadającym przebiegowi gór Zagros (biegną z północnego zachodu na południe-południowy wschód Iranu). Ciepły klimat śródziemnomorski to suche i gorące lato oraz umiarkowane temperatury zimą.
Wyżej w górach Zagros oraz w pasie przygranicznym z Turcją mamy do czynienia z klimatem kontynentalnym, który jest podobny do śródziemnomorskiego, ale o chłodnej zimie.
W obu przypadkach najwięcej opadów przypada na chłodne miesiące roku.

Jeśli przyjedziecie tutaj wiosną, będziecie cieszyć się nie tylko pięknymi kontrastami ośnieżonych górskich szczytów i pokrytych kwiatowymi dywanami dolin, ale także szansą odwiedzenia irańskich koczowników zamieszkujących góry Zagros.
Obfitują one wtedy w pożywienie dla ogromnych stad owiec i kóz, a górskie rzeki wypełnione krystalicznie czystą wodą, sprawiają, że wiosenne miesiące są dla koczowników najszczęśliwszymi.

KLIMAT WYBRZEŻA MORZA KASPIJSKIEGO CZYLI DESZCZ, DESZCZ, DESZCZ…

klimat-morza-kaspijskiego-iran

Ten wąski pas o długości ponad ponad 600 km wpada w klasyfikację klimatu subtropikalnego wilgotnego.
Jeśli byliście np. na Tajwanie co chwila zlewanym ogromną ilością deszczu, z niebem częściej przysłoniętym chmurami niż znanym z innych części Iranu piekącym słońcem, wiecie czego się spodziewać.
Zasada mówi, że szczyt opadów przypada na listopad, ale w rzeczywistości mogą się one zacząć nawet dwa miesiące wcześniej i skończyć dopiero na wiosnę. I kiedy mówimy “skończyć”, nie mamy na myśli, że te ustają. Po prostu pada mniej.
Deszczu jest tak dużo, że porastające północne stoki gór Elburs lasy hyrkańskie, zostały zaliczone do lasów deszczowych, o rocznej sumie opadów przekraczającej 2000 mm.
I tak jak temperatura wzdłuż całego irańskiego wybrzeża morza Kaspijskiego jest prawie taka sama 30-35*C w lecie i 10-15*C zimą, tak w jego zachodniej części pada częściej i intensywniej, na wschodzie zaś najmniej.

KLIMAT GÓR ELBURS

klimat-gór-alborz

Wąski skrawek subtropikalnych nadkaspijskich nizin, zaledwie kilkanaście kilometrów w głąb lądu ustępuje miejsca spektakularnym górom Elburs, które w dużej części wznoszą się ponad 3000 m. n.p.m., obejmując również kilkadziesiąt czterotysięczników i najwyższy wulkan Azji – Damavand o wysokości 5609 m.
Przez ponad połowę roku góry Elburs pokryte są śniegiem, a temperatury spadają tutaj do -20*/-30*C, zmuszając nawet najbardziej zahartowanych pasterzy do zejścia do stałych wiosek.
Krótkie lato oznacza wybuch zieleni w dolinach wysokogórskich i powrót pasterzy na sezonowe pastwiska, rozbrzmiewające w tym okresie beczeniem owiec.
W lecie spodziewajcie się ok. 20*C w ciągu dnia i 10-15*C w nocy, pozwalających na ucieczkę od szalonego gorąca innych części Iranu.

Pogoda w Iranie w różnych miesiącach

pogoda-w-iranie

Obserwujący naszą stronę zauważyli pewnie, że nie organizujemy wypraw latem ani zimą.
Wynika to z tego, że lato na większości terenu Iranu jest po prostu zbyt gorące, a zima zbyt chłodna, by w pełni cieszyć się tym co ma on do zaoferowania. Dlatego z góry odrzucamy te dwa sezony.

Na początku artykułu jako najlepsze miesiące na podróż wskazaliśmy kwiecień i październik. Oto dlaczego:

Pogoda w Iranie w kwietniu

Pogoda-w-Iranie-kwiecień

W połowie kwietnia rozpoczyna się perski miesiąc “ordibeheszt” (w Iranie obowiązuje kalendarz zwany “szamsi”), a słowo beheszt w nim ukryte, oznacza nic innego jak raj. Nazwa ta nie może kłamać, a my potwierdzamy, że przyroda w kwietniu jest w szczycie bujności. Drzewa stają się soczyście zielone, powietrze przepełnione jest zapachem kwitnących pomarańczy, jaśminu, dzikich migdałów…, a wiosenne deszcze definitywnie się już kończą. To “najintensywniejszy” miesiąc w roku.
Temperatury w okolicy 30*C są idealnymi do wszelkiego rodzaju aktywności: od kąpieli w Zatoce Perskiej, aż po odwiedziny najgorętszych pustyń na Ziemi.

Pogoda w Iranie w październiku

Pogoda-w-Iranie-październik

Październik jest zupełnym przeciwieństwem kwietnia. W tym miesiącu przyroda jest wygaszona, a w powietrzu unosi się zapach pustynnego pyłu, który pokrywa wszystko dookoła. Tak właśnie wygląda Iran przez dużą część roku, a w październiku możecie się o tym przekonać, ciesząc się bezchmurnym niebem i słońcem, które grzeje (przyjemne 30*C), ale nie usmaży waszej skóry.
W październiku niebywałą atmosferę tworzą właśnie piaskowo-miedziane kolory wyschłych traw, porastające bezkresne irańskie półpustynie i mnogość wonnych ziół, które najsilniej pachną w suchych miesiącach. Te znajdziecie na każdym kroku: w górach, na stepach i półpustyniach.
Jest jeszcze jedna ogromna zaleta podróży do Iranu w październiku: to miesiąc obfitujący w kilkadziesiąt odmian najsłodszych melonów na świecie, daktyle, granaty, pistacje i migdały, ułożone w wielkie stosy na bazarach.

No dobrze, a co z pozostałymi wiosennymi i jesiennymi miesiącami?

Pogoda w Iranie w marcu i listopadzie

Pogoda-w-Iranie-listopad-marzec

Marzec i listopad to natura w swoich największych ekstremach. Gorące pustynie i ośnieżone górskie szczyty tworzą niesamowity kontrast.
Marcowe deszcze wypełniają słone jeziora cieniutką warstwą wody, stające się ogromnymi zwierciadłami, odbijającymi całe niebo.
W listopadzie Irańczycy z niecierpliwością wyczekują pierwszych jesiennych opadów, a kiedy te przychodzą, w deszczu ruszają na spacery, śpiewając i czują się “jak w Paryżu” – tak odpowiedzą jeśli ich o to zapytacie 🙂
Marcowe i listopadowe słońce, które wisi o wiele niżej nad horyzontem, pięknie cieniuje bajeczną perską architekturę, dodając jej jeszcze więcej tajemniczego uroku.
Jeśli pasjonujecie się fotografią, są to najlepsze miesiące na uchwycenie piękna Iranu.
Dodajcie do tego sporty zimowe, które można uprawiać w obu miesiącach, a przepis na najbardziej ekstremalne doświadczenia i kontrasty przyrody gotowy.
Zabierzcie kurtki lub ciepłe swetry, bo temperatura w tych miesiącach potrafi drastycznie spaść, a miasta mogą pokryć się śniegową pierzyną. Nie zapomnijcie również o sandałach, bo tak jak nagle pojawia się śnieg, tak samo niespodziewanie temperatura wzrasta pod 30*C!

Pogoda w Iranie w maju i wrześniu

Pogoda-w-Iranie-w-maju-i-wrześniu

Pierwsza połowa maja to dalej “ordibeheszt”, wciąż więc jest jak w raju, ale czym bliżej końca miesiąca, rosnące temperatury sprawiają, że z chęcią sięga się po chłodzone lodem, tradycyjne irańskie napoje z kwiatowych destylatów produkowanych właśnie w maju.
To ostatni miesiąc przed gorącym irańskim latem, w którym warto wybrać się w podróż do Iranu. Podczas gdy majówka w Polsce nigdy nie daje pewności co do pogody, w Iranie możecie być pewni, że ta was nie zawiedzie. Stała temperatura zwykle przekraczająca 30*C w ciągu dnia i ciepłe noce, powodują że w podróż nie ma sensu brać niczego cieplejszego niż lekki softshell.
Wrzesień to podobne temperatury jak w maju. Pogoda daje wam więc 100% pewności, że urlop będzie udany.
Zieleń przyrody już przygasła, powoli złocąc liście drzew. Skończyły się też szalone upały, a wysokie irańskie góry są dostępne jak w żadnym innym miesiącu w roku. To świetny miesiąc by ruszyć na spotkanie z pasterzami oraz koczownikami i nie zmarznąć obozując w namiocie.

Temperatury w Iranie wiosną i jesienią

Na sam koniec (brawo dla wszystkich którzy tutaj dotarli!), dzielimy się z Wami tabelą temperatur, których możecie się spodziewać w różnych miesiącach wiosny i jesieni w Iranie.
Nic nie uśrednialiśmy*, abyście mieli dokładny wgląd w klimat Iranu, a dzięki temu lepiej wiedzieli jak się do wyjazdu przygotować 😉

temperatury-w-iranie-klimat-iranu

* wykluczyliśmy incydentalnie niskie lub wysokie temperatury.
 

Wydaje się nam, że ciężko będzie coś więcej dodać do tego dosyć obszernego opisu irańskiego klimatu.
Jeśli jednak dalej nie wiecie w jakim miesiącu ruszyć do Iranu, pytajcie, a my na pewno doradzimy. 😉